شناسنامه مختصری ازولسوالی دره صوف بالا : دره صوف بالا ازنگاه جغرافیای شرقا قسمت ازدره صوف پائین وروی دواب ،غربا ولسوالی بلخاب سرپل ،جنوبا ولسوالی یکاولنک بامیان وشمالا دره صوف پائین وولسوالی اقکپرک بلخ محاط میباشد .

یک ولسوالی کوهستانی دارای کوه های مرتفع ومستعد برزراعت ودرخت کاری ومالداری میباشد . اب وهوای نه انچنان سرد ونه گرم بدرجه 45 و50  برسد، بلکه هوای معطدل بدورازطوفانهای فصلی میباشد .

تقریبا5625 کیلومتر مربع مساحت دارد که %20 ان زمین ابی باقی للمه کار است .مردم ان %90 زراعت پیشه ومالدار هستند ، متباقی دیگر شغلهای دوکان داری وموتر داروتجارت وصنعتکار و... رادارند .

ازنگاه نفوس بنا بر امار شوراهای هبستگی ملی دارای 92 شورامیباشد هریک شورا متشکل ازسه صد فامیل است ،27600 فامیل که میانگین انرا5 نفوس بگیریم کل جمعیت ان میرسد به 138000 پرنفوس ترین ولسوالی ولایت سمنگان حساب میشود.

معادن، مثل معدن  ذغال سنگ توروشب باشک درزمان حکومت ظاهر شاه انکشاف واستخراج گردیده معادن دیگری ذغال سنگ هم وجوددارد که هنوز استخراج نشده .

( معادنیکه فعلا مورد استفاده است درحالیکه دولت حد اکثراستفاده را بدون اینکه وسائیل وابزارالات کار ووسائیل امینی دراختیارکارگران بگذارد میبرد. ،کدام معاش

وبیمه نیزازسوی دولت پرداخت نمیگردد . ومتأسفانه این معادن بشکل غیرفنی وتخنیکی ازطرف مردم استخراج میگردد که این خود ضربه بسرمایه ملی میباشد .،دولت فی تن 50۰ ۱– افغانی قمت ذاتی ذغال رااخذمیدارد .) معادن دیگر معدن گج ،اهک ،سمنت،میس وسنگهای قمتی که درتعمیربکاربرده میشود رانیزدارا میباشد .

مراکزفرهنگی :  دارالعلوم یکباب ،3 –باب لیسه ،17 – متوسطه ،20 – ابتدائیه جمعا میشود 41 باب ، که بشکل بسیارابتدائی ازسوی دولت ،مطابق به نرم، تجهیز واکمال  میگردد .  11 – باب مدارس حوزه علمیه علوم دینی دارد. که ازپوشش دولت بیرون است،ازسوی علماءدینی اداره میشود ،امکانات مالی ان ازوجهات شرعیه مردم تأمین میگردد. این مدارس درمناطق مختلف دره صوف قراردارد- مدرسه امام حسن العسکری (ع)سرولنگ،- مدرسه امام صادق (ع)کمج،- مدرسه اویبلاق ، – مدرسه شیخه،- مدرسه چهارده ،– مدرسه علی ابن ابیطالب (ع) حسنی ،- مدرسه امام صادق (ع) نوالی ،مدرسه حضرت مهدی (عج)کویته ،- تیوه تاش،– مدرسه نوامد، مدرسه جرس .

درقدامت تاریخی اول مدرسه امام حسن العسکری (ع)سرولنگ ،دومین مدرسه حوزه علمیه امام صادق (ع) کمج ،سومی مدرسه اویبلاق و بترتیب فوق هرکدام تأسیس وبنیان گذاری شده است .

مؤسسین وتمویل کننده گان و تاریخ تأسیس شرح وبسط بشترکاردارد که بعدا تقدیم میگردد .

دره صوف وبافت اجتماعی ان : دره صوف به سه دسته عمده تقسیم میگردد: 1 - دسته دایمرداد ،2- دسته یوسف هزاره ، 3- دسته سرولنگ . بترتیب فوق ازنگاه نفوس هرکدام  دراکثریت واقلیت اند . ( L این سه دسته دربین خود بدسته جات دیگری تقسیم میشود .) دردره صوف قوم هزاره زنده گی میکنند ، بتیره های مختلف تقسیم میشوند : کته گوری اول قوم دایمرداد ،کته گوری دوم قوم ترکمن هزاره ،کته گوری سوم قوم بهسود ،کته گوری چهارم قوم غزنیچی بشمول جاغوریها وعلاءالدین ،کته گوری پینجم را بقیه اقوام مثل سادات ،قزلباش ،افشاروبیات تشکیل میدهند .

انطوریکی ازنامش پیدا است قوم دایمرداد دردسته دایمرداد ،قوم ترکمن شیخه ونوامد عمدتا دردسته یوسف هزاره وبقیه تیره ها دردسته جات سه گانه زندگی میکنند .

دره صوف مردمش مردم مهمان نواز ، جوانمرد هستند ،درشجاعت وشهامت شهره عام وخاص است . درادوار تاریخ کشورماافغانستان افتخارات زیادی را دارد .

ازجمله درسه ده اخیر تاریخ کشور.، مردم ما  افتخار اغاز انقلاب را در11 دلو 1357 دربرابر ابرقدرت وقت روسیه ان زمان ومزدورانش حزب خلق وپرچم دارد . دردوران سیاه وتاریک متحجران ودهشد افگنان قرن طالبان والقاعده که این دوپدیده شوم دست بدست همدیگر داده یک پدیده بنام تروریزم بین المللی را بوجوداوردند باز هم افتخاردوران مقاومت را دارند . همینطور درهفت سال دوران دموکراسی درپرو سهای صلح ، DDR ، لوی جرگه اسطراری وتصویب قانون اساسی،تشکیل دولت موقت وانتقالی ،انتخابات ریاست جمهوری وپارلمانی وشورای ولایتی ،DAYAK محو ومبارزه برعلیه کشت وزرع کوکنار وترافیک وقاچاق ان وبقیه موادمخدره و... درتطبیق سیاست دولت وخاستها ی جامعه جهانی مردم دره صوف نقش سرنوشت سازراداشته .

این مردم درمسیرجهادو مقاومت شهدای بسیاری راکه ازنگاه کمیت وکیفیت حائز اهمیت است تقدیم نمودند ،خسارات مالی رامتحمل شدند که خانهای مردم حریق شده ومخروبه باقی است ،بالاثرجنگ هنوز مردم ما درکشورهای همسایه وولایات همجواراواره هستند .

ولی متأسفانه دردوران بازسازی توجه به مردم نه شده است!!! چه ازطرف دولت وچه ازطرفی انهایکه ازادرس وسنگردره صوف درپناه این مردم بجای رسیدند ،بقدرت رسیدن همان  ودره صوف را به بته فراموشی سپردن همین ،حرف دادنهای

دولت دولتیکه محصول ومرهون خون شهداءوزحمات مردم مااست .   ادامه دارد .