نوشته: آیت الله محمد ری شهری
منابع قابل استناد و غیر قابل استناد در نقل قيام حسيني
خوشبختانه منابع متعدد قابل اتكايي از پنج قرن نخست به دست ما رسيده كه به گزارش نهضت عاشورا پرداختهاند. اين منابع را ميتوان به دو دسته مستقل و مشتمل تقسيم كرد: منابعي كه ويژه گزارشدهي نهضت عاشورا و حماسهسازان اين واقعه بينظير است و منابعي كه تنها بخش و فصلهايي از آنها، درباره قيام امام حسين (ع) است. ما در اينجا همه اين منابع را به ترتيب تاريخي گزارش ميكنيم. گفتني است اين منابع از اعتبار يكساني برخوردار نيستند، اما همه آنها قابليت ارجاع و استناد را دارند و به وسيله پژوهشهاي تاريخي روشمند قابل بررسي و پذيرشاند:
1ـ طبقات الكبري، ابن سعد (متوفي 230)
2ـ انساب الاشراف، بلاذري (متوفي 279)
3ـ اخبار الطوال، دينوري (متوفي 283)
4ـ تاريخ طبري (متوفي 310) اين كتاب از مهمترين منابع قيام حسيني است.
5ـ الفتوح، ابن اعثم كوفي (متوفي حدود 314)
6ـ مقاتل الطالبيين، ابوالفرج اصفهاني (متوفي 356)
7ـ معجمالكبير طبراني (متوفي 360)
8ـ شرحالاخبار، قاضي نعمان (متوفي 363)
9ـ كاملالزيارات، ابن قولويه (متوفي 368)
10ـ امالي شيخ صدوق (متوفي 381)
11ـ ارشاد، شيخ مفيد (متوفي 413)
12ـ روضة الواعظين، ابن فتال نيشابوري (متوفي 508)
13ـ اعلام الوري، طبرسي (متوفي 548)
دره صوف از ولسوالی های بزرگ وپر جمعیت تر کستان است که از طرف شرق به مرکز ولایت سمنگان شهر ایبک،ولسوالی روی دو اب محدود است، و از شمال وشمال شرق به علا قه داری چهار کنت و ولسوالی بو ینه قره از ولایت بلخ متصل می باشد واز شمال وشمال غرب به علا قه داری اق کپرک مربوط ولایت بلخ و ولسوالی بلخاب از ولایت جوز جان محاط است. از طرف جنوب وجنوب شرق به ولسوالی های یکا ولنگ کهمرد از ولایت با میان متصل گردیده است.