اما هيأتي که از سوي دولت افغانستان به منظور بررسي خسارات وارده بر مردم محل به بهسود رفته و مناطق آسيب ديده را بررسي کرده اظهار مي‌دارد که ابعاد فاجعه و خساراتي که مردم بهسود از ناحيه هجوم کوچي‌ها متحمل شده‌اند، بالاتر از آن است که تصور مي‌شد.
محمد حسين فهيمي يکتن از اعضاي شوراي ولايتي ميدان وردک که در ترکيب هيأت بررسي حضور داشته و مناطق آسيب رسيده را از نزديک ديده است مي‌گويد؛ خسارات وارده بر مردم آنقدر سنگين است که اصلاً جبران ناپذير به نظر مي‌رسد.
وي مي‌گويد مردم محل از يک ناحيه متضررر نشده‌اند؛ بل از جهات مختلف خسارات و زيان‌هاي غير قابل تصور ديده‌اند. به گفته او مردم از نظر رواني آسيب ديده‌اند، خانه‌هاي مردم يا سوختانده شده و يا هم اموال آنان که با هجوم نا بهنگام کوچي‌ها بجا مانده است از سوي کوچي‌ها به تاراج برده شده، کشت، زراعت، باغ و درختان مثمر و غير مثمر ساکنين محل از بين رفته، مواشي مردم يا تلف شده يا هم کوچي‌ها آن را با خود برده‌اند، فرش و ظرف و امکانات زندگي مردم نيز از سوي کوچي‌ها سرقت شده است.
بر اساس گفته‌هاي آقاي فهيمي ولسوالي دايميرداد، با آنکه ساحه جنگي بين ده‌نشيان و افراد مسلح کوچي نبوده است؛ اما بيشترين آسيب را ديده است و آنچه او از چشم ديد خود مي‌گويد حاکي از اين است که در ولسوالي دايميرداد وضعيت چنين است که گويا فصل خزان بسيار زود از راه رسيده باشد و او به‌طور نمونه مي‌گويد؛ در تمام ولسوالي دايميرداد منطقه‌اي را نمي‌بينيد که خيال کنيد در يک تابستان از دهي که هميشه سرسبز باشد ديدن مي‌کنيد؛ زيرا هيچ نشاني از سبزه و کشت و زراعت نيست و همه توسط مواشي کوچي‌ها خورانده شده و پامال گرديده است.
آقاي فهيمي برخي از خسارات وارده بر مردم ولسوالي‌هاي دايميرداد و حصه اول بهسود را به شرح ذيل تشريح مي‌کند:
در ولسوالي‌هاي دايميرداد وقتي ما به منظور بررسي خسارات مردم به آنجا رفتيم، حتي يک درصد از مردم در ساحه حضور نداشتند؛ زيرا همه آواره شده بودند و ما توسط تلفون نمايندگان هر قريه را توانستيم از کابل و مناطق اطراف دايميرداد به ساحه بياوريم و بررسي خويش را به انجام برسانيم.
در ولسوالي دايميرداد به 1374 فاميل آواره شده که همين تعداد متضرر هم شده‌اند؛ زيرا اموال بجا مانده آنان توسط کوچي‌ها به تاراج رفته و کشت و زراعت‌شان از بين برده شده است.
در ولسوالي حصه اول بهسود به تعداد 1411 فاميل بي جا شده‌اند که از اين ميان 1364 فاميل آن متضرر شده‌اند و در ولسوالي دايميرداد، حصه اول و حصه دوم بهسود 450 باب خانه مسکوني، تأسيسات عام‌المنفعه از قبيل مکتب، مسجد، حسينيه، کلينيک، مدرسه و آسياب توسط کوچي‌ها آتش زده شده است.
بر اساس گزارش هيأت بررسي، 24 تن از افراد ملکي که در ميان آنان پير مرد، اطفال و زنان نيز شامل هستند به دست کوچي‌هاي مسلح به شهادت رسيده و حدود 13 نفر ديگر زخمي شده‌اند.
بنا به معلومات اين عضو هيأت بررسي، با آنکه هيأت مذکور تاکنون نتوانسته است تمام گزارش‌هاي جمع‌آوري شده را توحيد نمايند؛ اما وي تأکيد دارد که در اين حادثه باشندگان ولسوالي‌هاي بهسود و دايميرداد هزاران جريب زمين زراعتي آبي‌ و للمي شان را به شمول هزاران اصله درخت مثمر و غير مثمر از دست داده و هزاران رأس مواشي آنان نيز توسط کوچي‌ها برده شده و يا پس از بي‌جا شدن آنان تلف شده است.
اين در حالي است که بنا به گفته‌هاي آقاي سجادي يکتن ديگر از اعضاي هيأت از حصه اول و دوم بهسود نزديک 2500 فاميل آواره شده و بيش از 2118 فاميل در اين مناطق خساره‌مند شده‌اند.
اظهارات اين دو تن از اعضاي هيأت بررسي که به گفته آنان در ترکيب اين هيأت، نمايندگان وزارت‌هاي انکشاف دهات، زراعت، رياست مستقل ارگان‌هاي محل، ولايت ميدان، شوراي ولايتي ميدان و شوراي علما حضور داشته‌اند در بسياري موارد با هم شباهت دارد.
به‌طور نمونه آقاي سجادي که در ترکيب هيأت مؤظف به حصه دوم بهسود حضور داشته چشم ديد خود را از يک منطقه به نام قل حاجي رفيع چنين بيان کرد: اين منطقه در فاصله زيادي از سرک عمومي واقع شده است، وقتي ما وارد اين منطقه شديم، تصور نمي‌کرديم که قبل از اين کشت و زراعتي هم در اين جا بوده است؛ زيرا تمام کشت و کار مردم توسط رمه‌هاي کوچي‌ها پامال شده و خورانده شده بود.
وي به نکته ديگري اشاره مي‌کند و آن اينکه در مناطقي از حصه دوم بهسود که او از آنجا بازديد کرده‌است، هزاران اصله نهال و درخت توسط اره و تبر قطع شده است. وي مي‌گويد؛ اکثريت باغ‌هاي ميوه و همچنان درختان غير مثمر با اره و تبر توسط کوچي‌ها در ولسوالي‌هاي دايميرداد و حصه اول قطع گرديده است.
آقاي سجادي اين ادعاي مردم محل را در ولسوالي حصه دوم بهسود تأييد مي‌کند که مي‌گويند کوچي‌ها پس از هجوم مسلحانه بر اين مناطق، اموال و دارايي ما را از قبيل فرش و ظرف و وسايل خانه تا آنجا که توانسته‌اند با خود برده‌اند، سجادي نيز مي‌گويد ما به چشم سر خويش خانه‌هايي را مي‌ديديم که قفل بکس‌ها شکستانده شده و آنچه بدرد مي‌خورد، کوچي‌ها با خود برده و بقيه تيت و پاشان در روي خانه‌ها به زمين انداخته شده بود.
اظهارات آقاي فهيمي مبني بر اينکه ولسوالي دايميرداد چگونه تاراج شده و مردم آنجا آواره شد‌اند جالب به نظر مي‌رسد؛ زيرا به گفته او دايميرداد منطقه جنگي نبوده و کوچي‌ها در وقت برگشت‌شان کشت و زراعت مردم را خوراک مواشي‌شان کرده و به قطع درختان ميوه و غير مثمر پرداخته و اموال مردم را به تاراج برده‌اند.
اين در حالي است که بر اساس گزارش‌‌ها گروپ‌هاي از اردوي ملي و پوليس نيز در ساحات متذکره مستقر بوده و در سايه حضور آنان، به گفته آقاي فهيمي دايميرداد به منطقه خالي از سکنه تبديل شده است.
وقتي در اين مورد از آقاي فهيمي پرسيده شد که آيا پوليس مانع از هجوم کوچي‌ها بر مناطق مسکوني نگرديده و آنان را از تاراج منازل باز نداشته است؟ گفت: البته به صراحت گفته مي‌توانيم که در تمام ساحات چه ولسوالي مرکز بهسود، چه ولسوالي‌هاي دايميرداد و حصه اول بهسود پوليس و بيشتر هم اردوي ملي حضور داشته و آنها گفته‌اند که اجازه نداشته‌اند تا با متخلفين مستقيماً برخورد نمايند.
جالب‌تر اينکه نيروهاي امنيتي گفته‌اند آنها صرف وظيفه داشتند به کوچي‌ها توصيه کنند تا به کشت مردم آسيب نرسانده يا مردم ملکي را به قتل نرسانند و عجيب اينکه بر اساس گفته‌هاي آقاي فهيمي کوچي‌ها از ولسوالي‌ دايميرداد به طرف حصه اول بهسود از نقطه‌اي به پيش روي پرداخته‌اند که در آن ساحه قرار گاه اردوي ملي افغانستان موقعيت داشته است.
اين گفته‌هاي آقاي فهيمي ادعاي مردم محل را تأييد مي‌کند که گفته بودند کوچي‌ها در تباني با اردوي ملي توانستند به طرف ولسوالي حصه اول پيش روي نمايند.
سر انجام از چشم ديدهاي اين دو عضو هيأت که مناطق آسيب ديده را از نزديک ديده اند، اين نکته روشن مي‌شود که ابعاد فاجعه هجوم کوچي‌ها در بهسود بالاتر از حد تصور بوده و مردماني که از مناطق‌شان آواره شده‌اند نياز شديد به کمک دولت و ساير نهادهاي خيريه دارند.
با توجه به اينکه زمستان نيز در پيش رو است و بهسوديان فاجعه ديده، تمام امکانات زندگي‌شان را از دست داده‌اند، بنا به درخواست‌هاي مکرر آنان از دولت افغانستان ايجاب مي‌کند تا هرچه زودتر جلو فاجعه ديگر از قبيل سرما و بي سرپناهي همزمان با رسيدن زمستان که دامن هزاران آواره بهسودي را خواهد گرفت از همين حالا گرفته شود.
با آنکه هيأ‌ت‌هاي مختلفي از ارگان‌هاي مختلف، ساحات آسيب رسيده را ارزيابي کرده‌اند؛ اما تاکنون به جز کمک‌هاي که در ابتدا کميته ملي مبارزه با حوادث به بيجا شدگان اولي نموده است، کس ديگري دست آنان را نگرفته است.
قابل ذکر است اينکه بنا به آمار ارائه شده از سوي هيأت بررسي، نزديک به شش هزار و پنجصد فاميل در فاجعه بهسود آواره شده که تمام آنها به کمک‌هاي عاجل نياز داشته و چشم به راه وعده‌هاي دولت و مؤسسات خيريه ديگر مي‌باشد.
عزيزالله مبشر